C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

Kış aylarında soğuk algınlığına karşı C vitamini takviyesi yaygın bir uygulama olarak kabul edilir, ancak uzun yıllara dayanan araştırmalar bu vitaminin hastalığı önleme üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu göstermektedir. 1970’de Nobel ödüllü kimyager Linus Pauling, günde 1000‑2000 miligram C vitamini almanın soğuk algınlığını engelleyebileceğini savunmuş, ancak bu iddialar daha sonra yapılan incelemelerde eleştirilmiş ve yeterli kanıt sunulmamıştır.

2023 yılında 2 736 sağlıklı katılımcının yer aldığı 10 farklı çalışmanın birleştirildiği meta‑analizde, günlük en az 1000 mg C vitamini kullanan bireylerde ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15 azalma gözlenmiştir. Bununla birlikte hafif belirtilerin süresi kısaltılmamış, yalnızca yetişkinlerde ve çocuklarda şiddet ve süre ortalama %8‑14 oranında azaltılmıştır. Bu fark, örneğin beş gün süren ağır belirtilerin 12 saat civarında kısaltılması şeklinde somutlaşmaktadır. Belirtiler başladıktan sonra takviye başlatmanın ise belirgin bir faydası bulunmamaktadır.

Yüksek dozda uzun süreli C vitamini tüketiminin ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi gastrointestinal rahatsızlıklara yol açabileceği, böbrek taşı riskini artırabilecek oksalat atılımını tetikleyebileceği ve demir emilimini artırarak demir birikimine neden olabileceği tespit edilmiştir. Ayrıca kanser tedavileri ve statin ilaçları ile etkileşime girebilecekleri bildirilmiştir. Bu nedenle, özellikle yüksek doz ve düzenli takviye düşünülüyorsa, doktorla görüşmek önem taşımaktadır.