BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) nın yıllık raporunda, iklim değişikliğiyle birlikte artan ve şiddetli hale gelen orman yangınlarının, özellikle gelişmiş ülkelerde sanayi ve ulaşım kaynaklı hava kirliliğinin azalmasına rağmen, hava kalitesinde önemli bir gerileme yaratabileceği vurgulandı.
WMO Bilim Sorumlusu Lorenzo Labrador, yangın dumanının çok uzak bölgelere taşınabileceğini belirterek, “Şehriniz ne kadar temiz olsa da, orman yangınlarından kaynaklanan büyük kirlilik taşınırsa bu bölgedeki hava kalitesi olumsuz etkilenebilir” dedi. Rapor, 1990’dan bu yana aşırı yangın dumanı olaylarının üç katına çıktığını ve 2010‑2018 yılları arasında her yıl yaklaşık 100 bin ek ölüme katkıda bulunabileceğini gösteren bir araştırmaya yer verdi. 2025’te Kanada’nın kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri ve Batı‑Orta Afrika’da artan yangınlar nedeniyle PM2.5 seviyelerinin uzun dönem ortalamalarının üzerine çıktığı, İspanya’nın kuzeybatısında ise yaz sonu yangınlarının ardından yüksek kirliliğin gözlendiği belirtildi.
WMO, dünya ısındıkça aşırı sıcakların daha sık, daha şiddetli ve uzun süreli hale geldiğini belirtti. Bu yıl İspanya, Fransa ve Yunanistan’da gözlenen aşırı sıcaklar ve büyük orman yangınları, dumanın taşıdığı zehirli kimyasalların solunmasıyla iltihaplanma ve akciğer hastalıklarına yol açabileceğini öne sürdü. WMO raporu, orman yangınlarının küresel hava kalitesine ciddi ölçüde zarar verebileceğini ve bu durumun Dünya Sağlık Örgütü’nün hava kalitesi hedeflerine ulaşmayı zorlaştırabileceğini gösteriyor.
