Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
Alzheimer hastalığı, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli’nin açıklamalarıyla Türkiye’de gelecekteki sağlık sorunları arasında öne çıkıyor. Gömceli, Dünya Sağlık Örgütü’nden alınan verilere dayanarak, dünya genelinde 57 milyon kişi demansla yaşadığını ve her yıl 10 milyon yeni vaka görüldüğünü belirtti. Alzheimer, demans vakalarının %60‑70’ini oluşturuyor. Türkiye’de de yaklaşık 700 bin kişi Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ediyor; nüfusun yaşlanmasıyla birlikte bu sayının 2050 yılında 2‑2,5 katına çıkması bekleniyor.
Alzheimer’ın belirtileri hafif unutkanlıkla başlar, zamanla kişilerin geçmişi hatırlama, eşyaları yanlış yerlere koyma, kelime bulma ve yön bulma gibi günlük işlevlerinde zorluk yaşamasıyla ilerler. Gömceli, hastalığın 65 yaş üstü kişilerde daha yaygın olduğunu ama daha genç yaşlarda da görülebileceğini vurguladı. Hastalığın kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemekle birlikte, beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin sinir hücrelerini bozarak hücre ölümüne yol açtığı ifade edildi.
Risk faktörleri arasında yaş, aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, alkol, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travmaları ve hava kirliliği yer alıyor. Gömceli, bu değiştirilebilir risklerin kontrol altına alınmasının hastalığın ortaya çıkışının geciktirilmesinde önemli rol oynayabileceğini belirtti. Erken dönemdeki destek ve tedavilerin hastalığın seyrini yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
Alzheimer’ı tamamen önleyici bir yöntem henüz bulunmamakta, ancak haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipi beslenme, tansiyon, kan şekeri, kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme‑görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi, kafa travmalarından korunma gibi önlemler riskin azaltılmasında etkili olabilir. Prof. Gömceli, unutkanlık, kelime bulma güçlüğü veya davranış değişikliklerinin fark edilmesi durumunda nöroloji uzmanına başvurulmasının önemini vurguladı.
